Hoe bereid je de perfecte kip?

De perfecte kip is een blije kip ©

Enige tijd geleden werden we plat gegooid met de reclameboodschap ‘kip, het meest veelzijdige stukje vlees’. In de wijze waarop die veelzijdigheid vervolgens werd ingevuld, kan ik mij niet vinden. Maar toen mijn ‘Radio Culinair’ collega C. mij onlangs vroeg of dat nu waar is, dat kip ‘het meest veelzijdige stukje vlees’ is, vond ik dat een leuke stelling om eens culinair over te brainstormen.

Is kip écht zo veelzijdig? Ik moet eerlijk zeggen, kip – en ander gevogelte – staat mij bij best regelmatig op het menu. En zeker niet alleen omdat kip en gevogelte onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. Kip bevat in de regel weinig verzadigde vetten en is daarom gezonder dan bijvoorbeeld rood vlees. (Bereid je kip met vel, dan is de kip natuurlijk wel weer wat vetter.)  Kip is bovendien rijk aan eiwitten, vitaminen en mineralen. Zelf vind ik kip – en ander gevogelte – vooral lekker en ook licht verteerbaar en daar houd ik van. Bovendien vind ik kip inderdaad culinair veelzijdig. Is je wel eens opgevallen dat kip in heel veel culturen wordt gegeten? Elke cultuur heeft haar eigen recepten en maakt daarbij gebruik van lokale ingrediënten. Dat maakt dat je zo ongeveer overal ter wereld kip kunt eten, maar altijd anders.

De perfecte kip uit de oven ©

Kip is zelf heel neutraal van smaak en daardoor culinair heel gewillig: je kunt kip dus heel gemakkelijk met tal van andere smaken combineren. Gekruid en pittig of juist zoet en fruitig. Daarnaast kun je bijzonder veel kooktechnieken loslaten op kip. Van stomen tot roken, bakken tot grillen en zelfs pocheren. En natuurlijk nog veel meer. Je kunt een kip in haar geheel bereiden, maar ook kiezen voor de verschillende onderdelen van de kip zoals de borst (filet), poten (bouten en drumsticks), vleugels maar ook de lever. Maar hoe bereid je nu eigenlijk de perfecte kip? Een perfecte bereide kip begint natuurlijk met een kwalitatief uitstekende kip die een fijn leven leidde. Koop dus (om tal van redenen) nooit een plofkip. Een goede kip kost na een heerlijk leven misschien wel wat meer, maar die investering proef je zeker terug, beloofd!

De perfecte kip

Een hele kip bereiden, is eigenlijk heel gemakkelijk. Al wat het nodig heeft, is een beetje aandacht, zorg en liefde. Kies de bereidingswijze. Je kunt een kip bereiden op de barbecue of grill en natuurlijk in de oven. Op hout bijvoorbeeld of in de römertopf.

Natuurlijk kun je de kip ook gewoon in een braadslede of bakplaat in de oven bereiden:

Perfect kippetje uit de oven

Een hele kip bereiden is echt heel gemakkelijk.  Het belangrijkste is de hygiëne:

Let bij het bereiden van kip op extra hygiëne! Gebruik aparte borden en snijplanken en was je handen voor je wat anders aanraakt. 

Ik spoel de kip graag voor het bereiden wanneer er nog wat bloed of veertjes op zitten en dep hem droog. Doe jij dat ook, denk er dan aan dat je ook wasbak en aanrecht goed reinigt na het spoelen!

Perfect kippetje vóór de oven ©

Bedenk eerst of je de kip zo wilt bereiden of wilt vullen. Een vulling kan zo eenvoudig zijn als verse kruiden, een uitje of knoflooktenen die je in de buikholte steekt tot een vulling van broodkruim met gehakt (of ham), kruiden, specerijen, noten of bijvoorbeeld kastanjes. Heb je tijd? Maak dan een heerlijke vulling. Kies je voor gemak, dan bereid je de kip gewoon ongevuld.

Vervolgens kun je de kip kruiden met een droge rub naar wens. Bijvoorbeeld met zout en (citroen)peper, met paprikapoeder en chili, ras el hanout of tijm en citroenzest. Kies een rub die past bij jouw smaak of bij waar je op dat moment zin in hebt. Je kunt de kip droog kruiden met de rub, maar deze ook mengen met bijvoorbeeld olijfolie en er een marinade van maken. Of kies bijvoorbeeld voor een barbecuesaus als marinade. De keuze is aan jou! Wat ik erg lekker vind, is om ook iets onder de huid te steken (tussen de huid en het vlees). Plakjes knoflook bijvoorbeeld of kruiden.

Verwarm de oven bijtijds voor op een hoge temperatuur, 210°C bijvoorbeeld en verlaag de temperatuur na een kwartiertje tot 180°C. Hanteer een uur bereidingstijd per kilo kip. Laat je de kip nog wat langer in de oven staan dan de aangegeven bereidingstijd, verlaag dan de oventemperatuur verder naar bijvoorbeeld 160°C. Zorg er altijd voor dat de kip helemaal gaar is. Eventueel kun je de bereidingstijd iets verkorten door de kip open te knippen en te spreiden op de bakplaat (zie foto).

Gespreid kippetje ©

Kip uit de römertopf? Probeer dan eens dit recept:

Römertopf kippetje

De marinade van de kip kan bijvoorbeeld bestaan uit de volgende ingrediënten:
olijfolie
cognac (of rode port)
honing
mosterd
verse tuinkruiden (ik gebruik rozemarijn & tijm)

Week de römertopf bijtijds voor in water (minimaal 1 uur).
Smeer de kip in met de marinade en steek wat rozemarijn aan de binnenkant van de kip.
Snijd wat uien grof en leg deze onderin de römertopf. Laat de kip hier op rusten.  Je kunt naar wens ook nog aardappelen en groente toevoegen.
Sluit de römertopf en plaats deze in de koude oven. Zet de oven op 220°C onder/bovenwarmte.
De bereidingstijd is ca. een uur. Verwijder, als de kip gaar is, het deksel van de römertopf en laat de kip nog even in de oven staan voor een krokant korstje.

Meer weten over koken met de römertopf? Ik maakte er eens een leuke aflevering over in mijn eerste kookprogramma. Aflevering 3: ‘Oma’s kleipot uit de preipot’ kijk je hier terug.

Julia’s kip

Julia Child is een culinaire pionier. Iemand die een grote invloed heeft gehad op hoe wij koken en eten. Op een rommelmarkt vond ik eens haar kookboek ‘Mastering the art of French Cooking’. Een indrukwekkend boekwerk. Een tijdje geleden was ik eens op zoek naar inspiratie voor de bereiding van een hele kip en ik vroeg mij af: ‘Wat zou Julia Child doen met een kippetje’. Ik zag mij al diverse ingewikkelde kooktechnieken beoefenen, maar het recept bleek buitengewoon eenvoudig: Boter, zout, heel veel aandacht en liefde en een voorverwarmde oven van 220°C. Ik schreef er een blog over en ik geloof oprecht dat ik zelden een betere kip at.

Salade met kip & freekeh ©

Wat te doen met restjes?

Wanneer je een hele kip bereid, is het bijna onvermijdelijk dat er restjes over blijven. Wie met z’n tweetjes van een kip geniet, zoals wij, houdt vaak ook wat vlees over. Maar ook het kaal geplukte karkas is een restje waar je nog iets heerlijks mee kunt doen! Mijn ultieme kip restjes tips mogen niet ontbreken in dit blog over de perfecte kip:

Tips met restjes vlees

Plaats restjes vlees altijd direct in de koelkast en bewaar deze (mits goed gekoeld) maximaal 2 dagen!

Restjes kippenvlees zijn heerlijk door bijvoorbeeld de soep (zoals deze kippensoep), salade (zoals deze salade met freekeh), in wraps, in de wokschotel (of een heerlijke nasi goreng), in een risotto, door de pasta of bijvoorbeeld in een huisgemaakte ragout.

Tips met het karkas & vel

Alleen nog maar het karkas (ofwel de botjes) over? Gooi ze niet weg! Je maakt er in een handomdraai een heerlijke kippenbouillon mee! Doe de karkas in een pan met wortel, bleekselderij (of pastinaak), een uitje, een preitje, knoflook, zout, peper en water en trek er een verse bouillon van. Gebruik de bouillon voor een heerlijke soep, saus of risotto. De bouillon is (mits goed gekoeld) maximaal 2 dagen houdbaar, maar je kunt de bouillon ook prima invriezen. Zo heb je altijd verse bouillon op voorraad.

Bak de velletjes van de gegrilde kip in een droge koekenpan krokant en strooi ze over een salade (of knabbel ze direct op).

Morgen deel ik mijn recept voor de ultieme chickenwings met blue cheese dressing én mijn ultieme tip voor het allerleukste culinaire boek over kip (ideaal Valentijns geschenk voor je lief!) 

Flyer 'Sterren van de hemel' kookboek ©

In mijn nieuwe kookboek ‘Sterren van de hemel’ dat in april verschijnt, vind je nog veel meer heerlijke recepten met kip die vrij zijn van veel, zonder dat je ook maar iets mist! Recepten als ‘Perfect gevuld gevogelte’ en ‘Briljant lekkere kippenburger’, maar ook curry’s, salades, wraps en nog veel meer! Stuur mij een berichtje om alvast een persoonlijk gesigneerd exemplaar te reserveren!

Geniet!

Culinaire groet,
X Larisse

***Super leuk als je van mijn recepten geniet! Maar vergeet niet: op alle teksten, recepten, culitips en beelden berust auteursrecht en is merkrechtbescherming Larisse® van toepassing!***

Het meest veelzijdige stukje vlees

Ik kende eens mensen, vrienden zo je wilt, dol op lekker eten. Van het type dat zichzelf graag te eten uitnodigt, maar tegelijkertijd niet te beroerd is om de wijn mee te nemen. Dat dan weer wel. De pannen bleven ze echter bij voorkeur ver uit de weg, tenzij er natuurlijk iets te proeven viel. Want smullen, dat konden ze! Koken daarentegen, dat is een heel ander verhaal. Dat konden ze niet. En als ik zeg niet, dan bedoel ik echt N I E T.

Wat aten zij dan eigenlijk? Bij voorkeur datgene wat een ander hen voorschotelde, hetzij thuis, hetzij uit. Kieskeurig waren ze daarin niet. Nu is het natuurlijk zo dat wanneer je je zelf graag als gast ziet bij anderen, je er niet aan ontkomt, de ander zo af en toe ook eens terug te vragen. Tenminste, als je zelf ook welkom wilt blijven. Nu ja, dat deden ze dan ook zo af en toe en daar verloren ze nachten slaap over, want wat moesten ze dan maken?  Vaak werd het een ratatouille van toastjes en zoutjes allerlei, eventueel aangevuld met een kommetje bliksoep, heel avontuurlijk verrijkt met verse peterselie. Dit alles natuurlijk onder het genot van een smakelijk glaasje druivensap uit een goed jaar. Want hoe meer je van dat Goddelijke vocht toebedeeld kreeg, hoe beter alles smaakte. Je werd er vanzelf ook minder kieskeurig door.

Op een dag klonk er een luid EUREKA uit het huis der vrienden, want in de supermarkt had men een ware schat gevonden. Een fantastisch product, in tal van variaties, waarmee ze de dagelijkse maaltijd telkens net weer even anders konden maken. En gemakkelijk, van het soort ‘zo klaar en genieten maar’. Weg gingen de goede flessen wijn, de kasten vulden zich met potten saus en van nu af aan werd de hele vriendenkring bedolven onder potten van dit briljante spul. Nog beter: het bracht een heuse ommekeer teweeg: voortaan werden etentjes ook in hun huis gehouden waarbij er dan ook nog daadwerkelijk werd gekookt door gastheer en gastvrouw. Toastjes en zoutjes maakten plaats voor een gevleugeld gerecht en elk etentje kreeg een eigen smaak. Met variaties als ‘kerrie’, ‘tandoori’ en ‘saté’ werd maar eens temeer bewezen dat een doodgewone kipfilet zonder enige twijfel het meest veelzijdige stukje vlees is.

De bereiding, voor wie het water inmiddels in de mond loopt, is simpel. Koop in de winkel een pot van het kippenspul. Kies een smaak die je bevalt. Koop daarbij wat kip (volg voor de hoeveelheden de aanwijzingen op de verpakking). Nu we toch gemakkelijk doen, kun je net zo goed voor de voorgesneden variant kiezen, dat spaart tijd. Groente zit meestal al in de saus, maar wie zich avontuurlijk voelt, kan er natuurlijk wat boontjes of iets dergelijks bij koken. En wel ja, gewoon ook uit pot of blik, kan jou het schelen! Voeg daar nog wat (snelkook) rijst aan toe en je hebt een complete maaltijd. En voor de ‘gemakzuchtigen’ onder ons, die rijst heb je tegenwoordig ook in handige 1-minuut verpakkingen, gewoon voor de magnetron.

De kipblokjes bak je even om en om gaar in de pan, bij voorkeur in olijfolie (ergens willen we wel een beetje kwaliteit natuurlijk). Blijf voortdurend roeren en zing ondertussen het bijpassende liedje ‘vanavond heb ik zin in kip, vanavond heb ik zin in kip’, dat je de komende dagen niet meer uit je hoofd krijgt. Geeft niets, want morgen maak je gewoon een andere smaak en ook dan zing je luidkeels.

Als de kipblokjes gaar zijn, voeg je de saus toe en deze laat je nog even mee warmen, maar niet koken, tot je rijst en je bonen klaar zijn. Et voilá, het eten is klaar. Kind kan de was doen.

Wil je nu precies weten hoe je dit briljante gerecht maakt, haal dan even zo’n pot in de supermarkt en volg de aanwijzingen op de verpakking. Mensen met een gluten, selderij, soja, kippenei, melk, pinda en/of mosterd overgevoeligheid dienen met sommige smaken voorzichtig te zijn. Mensen met een kipovergevoeligheid overigens ook. Uitgebreide allergie informatie is te vinden op de website van de fabrikant.

Blije kip ©

Ik moet eerlijk bekennen, ik heb het nog nooit gemaakt. Persoonlijk verhef ik de kip bij voorkeur naar culinaire hoogten. Ook bereid ik haar graag in haar volledigheid, het lekkerste vlees zit immers het dichtst bij het bot. Nu had ik laatst zo’n heerlijk kippetje gekocht en was vast van plan deze buiten te grillen. Helaas werkte het weer niet mee en bleef het maar regenen met pijpenstelen. Geen buiten grillweer dus. Natuurlijk heb ik talloze recepten van kip bereid in de Römertopf tot in de braadslee, maar ach, die ga ik de hele winter nog maken. ‘Wat zou Julia Child doen met een kippetje’, zo vroeg ik mij af. Het immens dikke boek met zwarte stoffen kaft (eerste druk) lonkte naar mij vanuit de boekenkast. Nu is het zeer zeker niet mijn intentie om in de voetsporen van Julie te treden en hier elk recept van Julia Child na te maken (zie de film Julie & Julia), maar één receptje kan geen kwaad. Toch?

Indrukwekkend als het boek is, zo lastig is het tegelijkertijd om te lezen. De receptuur verdient echt driemaal mijn aandacht tot het tot mij doordringt wat er staat. Is dit alles? Ik onderdruk een kleine teleurstelling. Ik zag mij reeds flamberen, deglaceren, blancheren, canneleren en larderen, maar in plaats daarvan mag ik de kip aan de binnen- én buitenzijde insmeren met boter en een beetje zout. Ik ben bijna gedesillusioneerd, maar ga met goede moed aan de slag want wie a zegt moet ook b zeggen en dus volg ik het recept op de voet. Boter, zout, heel veel aandacht en liefde en een voorverwamde oven van 220°C. Tja, van heel veel aandacht en liefde worden we allemaal beter natuurlijk. Van romige boter van goede kwaliteit overigens ook. Aan aandacht en liefde ontbreekt het mijn kippetje de komende anderhalf tot twee uur dus geenszins. Ik keer en bedruip, keer en bedruip, keer en bedruip, eerst elke 5 minuten, daarna elke 8 minuten. Moeilijk is het niet, al is de truc om het snel te doen zodat noch kip noch oven teveel afkoelen. Het vereist enige behendigheid.

‘Als de kip gaar is, hoort u een spetterregen in de oven en zwelt de huid om de borst wat op’, zo schrijft almachtige Julia en verdomd als het niet waar is! Tot in detail kloppen haar beschrijvingen en verheugd haal ik mijn kippetje uit de oven. Nimmer eerder zag een kip zo glanzend, zo prachtig goudbruin en manlief weet niet hoe snel hij van de voordeur in de keuken moet staan als de Goddelijke geuren hem bij thuiskomst bereiken. Mooi en leesbaar schrijven is misschien niet haar beste kwaliteit, maar die Julia kent haar kippetjes en weet zeer zeker hoe je deze tot perfectie braadt.

We genieten intens van onze overheerlijke kip met bijpassend garnituur (geroosterde aardappeltjes, boontjes in spek, salade) en zijn de regen vergeten. Kip, het meest veelzijdige stukje vlees, zelfs zonder de pot.